Με… εξόδους για κομψά δείπνο, οι ηγέτες των δύο μεγαλύτερων πολιτικών κομμάτων της Ευρώπης προσπαθούν να επιδιορθώσουν τη φθαρμένη σχέση τους. Ο Manfred Weber του ΕΛΚ και η Iratxe García των Σοσιαλδημοκρατών (S&D) -μαζί με 10 ευρωβουλευτές από κάθε πλευρά- βγήκαν για φαγητό στο Στρασβούργο τον περασμένο μήνα. Παρόμοια «ραντεβού» έχουν προγραμματιστεί και για το μέλλον. Στόχος είναι να σταματήσει η σύγκρουση μεταξύ δύο παραδοσιακών συμμάχων, έπειτα από μια ταραχώδη χρονιά κατά την οποία συγκρούστηκαν για τα πάντα, από τη μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ μέχρι την ατζέντα απλοποίησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Το ραντεβού σε 4άστερο ξενοδοχείο
Το πρώτο δείπνο πραγματοποιήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου στο τετράστερο Leonor Hotel στο κέντρο του Στρασβούργου, όπου ένα γεύμα τριών πιάτων μπορεί να κοστίσει 85 ευρώ ανά άτομο, χωρίς το κρασί. Τον λογαριασμό πλήρωσε το EPP. Το επόμενο ραντεβού αναμένεται τον Απρίλιο. Ο Christophe Clergeau, αντιπρόεδρος των S&D, που συμμετείχε στο δείπνο, δήλωσε στο Politico ότι η συνάντηση είχε δύο βασικούς σκοπούς: να γνωριστούν καλύτερα οι αντιπρόεδροι και να εκφραστούν παράπονα.
«Ήταν απαραίτητο να υπάρξει μια ειλικρινής και άμεση συζήτηση… με διπλωματικό τρόπο», είπε ο Clergeau, προσθέτοντας ότι «υπάρχουν προβλήματα… το παιχνίδι που παίζει το ΕΛΚ με την ακροδεξιά, η ατζέντα απορρύθμισης της Επιτροπής, οι πολλαπλές πρωτοβουλίες που αποδυναμώνουν την Πράσινη Συμφωνία και την κοινωνική και περιβαλλοντική νομοθεσία».
Το δείπνο «ήταν ευχάριστο, πολύ φιλικό και συμφωνήσαμε να στείλουμε το μήνυμα ότι είμαστε μια συμμαχία και ότι… συμπαθούμε ο ένας τον άλλον», δήλωσε η Κροάτισσα αντιπρόεδρος του ΕΛΚ Željana Zovko, επίσης παρούσα, αστειευόμενη ότι οι δύο ομάδες «φλερτάρουν».
Το ρήγμα
Το ΕΛΚ και οι S&D συνεργάζονται εδώ και δεκαετίες, ψηφίζοντας συχνά μαζί και μοιράζοντας μεταξύ τους τα κορυφαία αξιώματα της ΕΕ. Ωστόσο, αυτή η συμμαχία άρχισε να ραγίζει μετά τις ευρωεκλογές του 2024, που μετέφεραν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πιο δεξιά, με το ΕΛΚ πλέον να περνά νομοθεσία μαζί με την ακροδεξιά ομάδα Patriots, όπου ανήκουν ο Viktor Orbán της Ουγγαρίας και η Marine Le Pen της Γαλλίας.
Υπάρχει επίσης προσωπική αντιπάθεια μεταξύ του Weber και της García, που χρονολογείται από τότε που η επικεφαλής των S&D (μαζί με τους Φιλελεύθερους) είπε στον Weber ότι δεν θα στήριζε την υποψηφιότητά του για την προεδρία της Επιτροπής, θέση που τελικά πήγε στην Ursula von der Leyen. Η Manon Aubry, συμπρόεδρος της ομάδας The Left στο Κοινοβούλιο, είπε στο Politico ότι οι δυο τους μοιάζουν με «δύο τοξικούς πρώην». Στόχος του δείπνου ήταν να αντιμετωπιστούν αυτά τα ζητήματα.
«Η ανταλλαγή απόψεων ήταν παραγωγική», δήλωσε ο αντιπρόεδρος των S&D Alex Agius Saliba, που συμμετείχε στη συνάντηση. «Πάντα υποστηρίζαμε ότι, κατά τη διάρκεια αυτής της κοινοβουλευτικής θητείας, η φιλοευρωπαϊκή συμμαχία πρέπει να κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να παραμείνει αποτελεσματική. Πιστεύουμε ότι ο συντονισμός είναι απαραίτητος και δεσμευόμαστε να συνεχίσουμε σε αυτόν τον δρόμο».
«Στόχος μας είναι να εξετάσουμε πώς μπορούμε να βελτιώσουμε τις σχέσεις και να κάνουμε περισσότερα πράγματα μαζί», δήλωσε ο αντιπρόεδρος του ΕΛΚ Siegfried Mureșan, που επίσης συμμετείχε στο δείπνο. «Δεν θέτουμε μη ρεαλιστικούς στόχους· υπάρχει απλώς μια γενική διάθεση να κατανοήσουμε ο ένας τον άλλον και να συνεργαστούμε».
Ένας άλλος ευρωβουλευτής που συμμετείχε, μιλώντας ανώνυμα, χαρακτήρισε το δείπνο «ομαδική θεραπεία», περιγράφοντάς το ως ένα παιχνίδι «πινγκ-πονγκ», όπου μέλη του ΕΛΚ και των S&D αντάλλασσαν παράπονα — αν και σε φιλικό κλίμα. «Ήταν καλοπροαίρετοι άνθρωποι που ήθελαν να προσπαθήσουν να το διορθώσουν».
«Πολιτικά ατυχήματα»
Τους τελευταίους μήνες το ΕΛΚ έχει περάσει νομοθεσία για αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής και για περιορισμό της πράσινης νομοθεσίας, ψηφίζοντας μαζί με δεξιές και ακροδεξιές ομάδες στο Κοινοβούλιο. Σε αυτό προστίθεται το γεγονός ότι η πλειονότητα των κυβερνήσεων στην Ευρώπη γέρνει προς τα δεξιά, με αποτέλεσμα οι S&D να αποκλείονται όλο και περισσότερο από τη διαμόρφωση της πολιτικής ατζέντας της ΕΕ. Αυτό τους οδήγησε να σκληρύνουν τη ρητορική τους απέναντι στον Weber και τη von der Leyen, με την García να κατηγορεί την πρόεδρο της Επιτροπής ότι «υιοθετεί την ατζέντα του Trump» και τον «ζήλο απορρύθμισης».
«Υπάρχει επίσης η αίσθηση σε ορισμένους ευρωβουλευτές ότι, αν δεν αφιερώσουμε περισσότερο χρόνο σε ανταλλαγή απόψεων και συνεργασία, υπάρχει κίνδυνος ενός πολιτικού ατυχήματος τους επόμενους μήνες… επειδή υπάρχει έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ μας», είπε ο Clergeau. Ένα τέτοιο «ατύχημα», σύμφωνα με τον Clergeau, θα μπορούσε να είναι μποϊκοτάζ των Σοσιαλιστών σε σημαντικούς φακέλους -όπως ο μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της ΕΕ- ή στήριξη από τους S&D σε πρόταση μομφής κατά της Επιτροπής von der Leyen. Η πρόεδρος της Επιτροπής έχει επιβιώσει και από τις τέσσερις προτάσεις μομφής που έχουν κατατεθεί σε αυτή τη θητεία. Ωστόσο, ορισμένοι ευρωβουλευτές λένε ότι το επιχείρημα για την απομάκρυνσή της παραμένει. Είναι «ουσιαστικά σαν να εκλιπαρεί για μια ψήφο δυσπιστίας», δήλωσε τη Δευτέρα ο Ισπανός ευρωβουλευτής Jonás Fernández από το κόμμα της García. Αναφερόταν σε ομιλία της von der Leyen νωρίτερα την ίδια ημέρα, όπου είπε: «Η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να είναι θεματοφύλακας της παλιάς παγκόσμιας τάξης, ενός κόσμου που έχει φύγει και δεν θα επιστρέψει».
Ανώτερα στελέχη των S&D προειδοποιούν ότι η απογοήτευση αυξάνεται στις τάξεις της ομάδας, κάτι που θα μπορούσε να σημαίνει ότι η ηγεσία της δεν θα μπορεί να ελέγχει τους ευρωβουλευτές της. Αυτό συνέβη ήδη στα τέλη του περασμένου έτους, όταν η García και το EPP κατέληξαν σε συμβιβασμό για κανόνες που χαλάρωναν την πράσινη νομοθεσία για τις επιχειρήσεις, αλλά πολλοί ευρωβουλευτές της ψήφισαν εναντίον του.
Με σταυρωμένα δάχτυλα
Ωστόσο, οι ηγέτες του ΕΛΚ όσο και των S&D γνωρίζουν ότι η σχέση τους πιθανότατα δεν θα είναι ποτέ ξανά η ίδια. Οι ευρωβουλευτές του ΕΛΚ αισθάνονται άνετα να ψηφίζουν νόμους και να διαμορφώνουν την ατζέντα του Κοινοβουλίου μαζί με τη δεξιά πλειοψηφία.
Ο Weber δήλωσε στο Politico ότι «δεν θα τον σταματήσει κανείς» από το να εφαρμόσει το πρόγραμμα του EPP και υποστήριξε ότι όταν η ομάδα ψήφισε μαζί με την ακροδεξιά, αυτό δεν αφορούσε «ριζοσπαστικές θέσεις», αλλά αντανακλούσε τις απόψεις των εθνικών κυβερνήσεων και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Το ΕΛΚ ψήφισε ξανά με το δεξιό μπλοκ τη Δευτέρα σε νομοσχέδιο που επιτρέπει στις χώρες να δημιουργούν κέντρα απέλασης σε τρίτες χώρες, αφού απέτυχαν οι διαπραγματεύσεις εντός της κεντρώας συμμαχίας. Πρόκειται για το πιο πρόσφατο σε μια σειρά νομοθετημάτων και μη δεσμευτικών εκθέσεων που το ΕΛΚ έχει εγκρίνει μαζί με δεξιές και ακροδεξιές ομάδες.
Οι S&D προσαρμόζονται αργά στη νέα πραγματικότητα. Σε εσωτερική σύσκεψη της ομάδας στις 3 Μαρτίου, αξιωματούχοι συζήτησαν ιδέες για τη βελτίωση του εσωτερικού συντονισμού. Στόχος είναι να αποφευχθούν εξεγέρσεις ευρωβουλευτών ενάντια στη γραμμή της ομάδας, ώστε η García να έχει ισχυρότερη θέση στις διαπραγματεύσεις με τον Weber. Η συνάντηση αυτή στόχευε να κάνει τους ευρωβουλευτές να σκεφτούν «την ενίσχυση της προσωπικής δέσμευσης, της συλλογικής πολιτικής κρίσης, της εσωτερικής εμπιστοσύνης και του συντονισμού, καθώς και της κοινής μας ικανότητας να δρούμε αποτελεσματικά ως ομάδα», σύμφωνα με επιστολή πρόσκλησης προς τα μέλη των S&D που είδε το Politico.
«Η εμφάνιση μιας ολοένα και πιο σταθερής δεξιόστροφης πλειοψηφίας, η στροφή προς σύγχρονες στρατηγικές επικοινωνίας, ο οργανωμένος συντονισμός μεταξύ EPP και ακροδεξιών ομάδων και ένα πιο κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο έχουν αλλάξει τόσο τον χώρο επιρροής όσο και τις συνθήκες συνεργασίας», αναφέρει η επιστολή. «Η αποτελεσματικότητα της ομάδας S&D εξαρτάται όχι μόνο από τη δύναμη των πολιτικών μας θέσεων, αλλά και από το πώς συνεργαζόμαστε εσωτερικά».
Μετά τη σύσκεψη, η εκπρόσωπος της García, Andrea Maceiras, δήλωσε στο Politico ότι το «επόμενο άμεσο πολιτικό τεστ» για την ομάδα θα είναι η επερχόμενη ενδιάμεση έκθεση για το MFF, δηλαδή τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ (Multiannual Financial Framework). Σύμφωνα με δύο αξιωματούχους των S&D, η ομάδα σκοπεύει να ασκήσει πίεση στο EPP σε φακέλους όπου το δεξιό μπλοκ δεν έχει ομοφωνία, όπως το MFF, ώστε να αποσπάσει πολιτικά οφέλη.
Παρότι η εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο ομάδων χρειάζεται αποκατάσταση, το πρώτο δείπνο θεωρήθηκε τόσο επιτυχημένο και από τις δύο πλευρές ώστε σχεδιάζεται ήδη και δεύτερο, με τους S&D να αναμένεται να επιλέξουν το εστιατόριο και να πληρώσουν τον λογαριασμό. «Αυτή τη φορά οι Σοσιαλιστές θα πρέπει να μας φιλοξενήσουν, και όλα θα εξαρτηθούν από τη διάθεση και τις οικονομικές δυνατότητες», είπε η Zovko.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών